Review: Kafka op het strand – Haruki Murakami

Vandaag wil ik het hebben over de mogelijk internationaal populairste Japanse auteur op dit ogenblik. Aanvankelijk stond ik een beetje sceptisch tegenover Haruki Murakami, want op basis van wat ik erover gehoord had, leken zijn werken me nogal deprimerend overkomen. Het is zo dat er veelal een ingetogen, stoïcijnse melancholie door zijn literatuur spookt die zo typerend is aan de Japanse cultuur. Dit komt vooral tot uiting in zijn meest bekende werk, Norwegian Wood, wat Murakami geschreven had om te bewijzen dat hij ook “normale” boeken schrijven kon. Echter zou zijn oeuvre tot deze ene eigenschap reduceren getuigen van een enge kijk daarop, want zeker met Kafka op het strand bewijst Haruki Murakami dat hij zoveel meer te bieden heeft dan dat.

Titel: Kafka op het strand
Auteur: Haruki Murakami
Aantal bladzijden: 639
Uitgeverij: Atlas Contact

Kafka op het strand vertelt de verhalen van twee personages: enerzijds heb je Kafka Tamura, die op zijn vijftiende verjaardag zijn ouderlijk huis ontvlucht om, onder begeleiding van de mysterieuze jongen die Kraai wordt genoemd, de toughste vijftienjarige van de hele wereld te worden. Zijn verhaal wordt afgewisseld met dat van Nakata, een oudere, kalende man die sinds een bizar ongeval zijn geheugen kwijt is, niet meer kan lezen of schrijven, algeheel te dom is om ergens nog tewerkgesteld te kunnen worden en daarom van de bijstand leeft, terwijl hij als bijverdienste zich bezig houdt met het opsporen van verloren katten.

Het verhaallijn van het personage Kafka Tamura wordt deels gekenmerkt door de eerder vermelde melancholie. Dezelfde archetypes waarmee Murakami de hoofdpersonages in Norwegian Wood heeft opgebouwd zien we hier terugkomen: de jongeman die zijn lasten in stilte draagt en onvermijdelijk aangetrokken wordt tot de vrouw wiens geest door bepaalde omstandigheden gebroken is.

Daarentegen vinden we in het verhaal van Nakata Haruki Murakami’s neiging tot surrealisme en gevoel voor humor terug. Niet alleen is zijn dommigheid, beleefdheid, oprechtheid, en zijn gewoonte om in derde persoon enkelvoud over zichzelf te praten aandoenlijk: “Het spijt hem zeer, maar Nakata is erg dom en hij begrijpt niet zo goed wat u juist bedoelt”, ik word ook gelukkig van de reden waarom hij verloren katten opspoort en daar zo goed in is: sinds het trauma waarbij hij zijn verstand is verloren kan hij namelijk met katten praten. Aldus gaat hij met de hulp van “de heer Kawamura” en “juffrouw Mimi” op zoek naar het katje Sesam dat van huis is weggelopen. Kattenliefhebbers weest wel gewaarschuwd – omstreeks de 200ste pagina voltrekt zich een scene die niet geschikt is voor gevoelige zielen.

Deze gave is lang niet het enige bijzondere aan Nakata’s verhaallijn. Later in het boek raakt hij bevriend met de jonge trucker Hoshino, en zonder verder iets weg te geven hou ik het erop dat zij – voor mijn gevoel – één van de meest gedenkwaardige duo’s vormen die ik tot nu toe in de literatuur heb mogen ontmoeten.

Normaal gezien ben ik niet zo’n fan van twee verhaallijnen die zijn voorbestemd om samen te lopen. Het komt over als een veelgebruikt en goedkoop trucje waarmee de auteur tracht te zeggen ‘haha, kijk eens hoe hartstikke slim ik dit allemaal in elkaar gestoken heb’, terwijl alles er zo dik op ligt dat je het als lezer allang had zien aankomen. Blij werd ik toen het mij begon te dagen dat Haruki Murakami dit ook wérkelijk slim in elkaar heeft gestoken; hij reikt de touwtjes aan, maar laat de lezer deze zelf aan elkaar knopen. Hij kauwt ons niets voor en laat de manier waarop Kafka Tamura en Nakata zich tot elkaar verhouden grotendeels aan onze interpretatie over.

Als iemand die een zwak heeft voor surrealisme vind ik het prachtig dat Haruki Murakami de meest waanzinnige toestanden presenteert aan de lezer zonder ook maar zelfs proberen te verantwoorden waarom hij vertelt wat hij vertelt. Plotseling regent het vissen. Haringen en sardines, om precies te zijn. “Spartelvers, en zo te zien bijzonder lekker”. Geen enkele verklaring wordt gegeven en het leven gaat door. Vooral naar het einde toe heeft Kafka op het strand mij regelmatig doen denken aan de film Big Fish van Tim Burton. En vermits dat één van mijn favoriete films is, kan ik Kafka op het strand zonder moeite tot één van mijn favoriete boeken rekenen. Romantische weemoed wordt gelijkmatig afgewisseld met fantastische onzin, en een prachtige zin sluit het intens tevredenstellende einde af.

score_5

Advertenties

Een gedachte over “Review: Kafka op het strand – Haruki Murakami

  1. Pingback: Boekbespreking: Kafka op het Strand – Jeroen Van Sweeveldt

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s